افراد دارای ویژگی‌های مختلفی هستند و صفات و نوع رفتار انسان‌ها در روابط بین فردی آنها نقش بسیار مهم و موثری دارد. یکی از بیماری‌هایی که در افراد به چشم می‌خورد مهرطلبی یا مهربانی  است. این افراد به خاطر این که طرد نشوند، نمی‌توانند حرف خود را صادقانه بیان کنند و دائم در حال خدمات دادن به دیگران هستند.

مهربان بودن یکی از ویژگی‌های مثبت انسان است، اما بین مهربانی و مهرطلبی تفاوت وجود دارد. افراد مهربان بدون داشتن هیچ توقعی و از روی طبیعت و ذات خود مهرمی ورزند و مرزهای سالم مهربانی را رعایت می‌کنند و در بسیاری موارد خاطرشان نیست که چه مهربانی‌هایی در حق دیگران کرده‌اند و در عین حال با رفتار خود به دیگران باج نمی‌دهند، اما مهرطلب‌ها برعکس مهربان‌ها رفتار می‌کنند.

برخی ویژگی‌های مهرطلب‌ها عبارتند از:

نیاز فوق‌العاده شدیدی برای جلب محبت و رضایت دیگران دارد.

براحتی ابراز عقیده نمی‌کند.

توانایی «نه گفتن» ندارد.

رفتارهایش در جهت جلب توجه و تایید دیگران است.

از گرفتن و مطالبه کردن حق خود سرباز می‌زند.

تصور می‌کند به دنیا آمده تا احتیاجات دیگران را برطرف کند.

همیشه دلش می‌خواهد بهتر (مهربان‌تر، نجیب‌تر، پاک‌تر و مومن‌تر) باشد.

احساس حقارت درونی دارد.

دیگران را به خودش ترجیح می‌دهد و اساس کار او اطاعت است.

فردی وابسته و محتاج دیگران است.

همیشه در حال معذرت‌خواهی است.

بیش از حد مبادی آداب است.

همیشه می‌خواهد نجات‌دهنده باشد.

مضطرب و نگران است و حالات خفیف افسردگی دارد.

افراد سالم غالبا در پاسخ دادن به دیگران ابتدا فکر می‌کنند، جوانب و عواقب را می‌سنجند، تصمیم می‌گیرند و سپس جواب نهایی را اعلام می‌کنند، اما مهرطلب‌ها غالبا رفتار سنجیده ندارند و ریشه این بیماری را می‌توان در اثر تحقیر زیاد، عزت نفس پایین و کمبود محبت از تولد تا بزرگسالی ذکر کرد.

برای درمان توصیه می‌شود ابتدا علل ایجاد این ویژگی در فرد مورد بررسی قرار گیرد. یکی از روش‌ها برای درمان مهرطلبی «شناخت‌درمانی» است و لازم است باید‌های غیرمنطقی ذهن فرد بیمار مورد شناسایی قرار بگیرد و طی جلسات درمانی به فرد کمک شود تا روند زندگی خود را عادی سازد. همچنین لازم است مهارت رفتار قاطعانه و جرات‌مندانه نیز به فرد آموزش داده شود.

باید در نظر داشت ذهن فرد مهرطلب بر این باور است که باید همیشه همه افراد را راضی نگه دارد و چون ترس دارد که تنها بماند بنابراین بیش از حد به دیگران توجه می‌کند و خواسته‌های آنها را بر خواسته‌های خودش مقدم می‌داند و حتی حاضر است کارهایی را برای جلب‌نظر دیگران انجام دهد که به ضرر خود اوست. در فرآیند درمان هم روی ذهن فرد و هم باورهای او و هم رفتارهای عادتی او تمرکز می‌شود تا بتواند متعادل رفتار کند. برای خروج از وابستگی و ترس از تنهایی فرد نیز لازم است سبک زندگی او و خودباوری و اعتماد به نفس فرد تقویت شود.

دکتر مهرنوش دارینی

‌ روان‌شناس و مشاور