یکی از مسائلی که باعث ایجاد تنش و دعوا بین والدین و فرزندانشان می شود “دوران نوجوانی و بلوغ” است. برای خانواده ها نوسان هایی که در رفتار فرزندانشان مشاهده می شود قابل درک نیست و خیلی از مواقع اعلام می کنند که “پس تا کی قرار است بلوغ ادامه پیدا کند و فرزند من رفتارهای غیرقابل پیش بینی داشته باشد؟” و یا اعلام خستگی می کنند که نمی توانند با فرزند نوجوان خود کنار بیایند و از اینکه رفتارهای خاصی از نوجوان سر می زند اعلام شکایت می کنند.

سن رسیدن به بلوغ متفاوت است و می تواند در هر زمانی بین ۱۰ تا ۱۹ سالگی اتفاق افتد، ولی متوسط سن بلوغ در دختران ۱۱ سالگی است و پسران یک یا دو سال بعد از آن به سن بلوغ می رسند . این تفاوتها در سن بلوغ به همان اندازه که مربوط به خود فرد است به مسایل اجتماعی هم در هر دو جنس مربوط می شود .

بلوغ یک دوره خاص و مشخصی است که از طریق بعضی تغییرات در تکامل و رشد فرد شناخته می شود . این تغییرات در هیچ زمان دیگری در طول حیات فرد اتفاق نمی افتد و ویژگیهای خاصی دارد. باید اشاره داشت که که بلوغ دوره تقریبا کوتاهی است و از ۲ تا ۴ سال طول می کشد و معمولاً به سه مرحله تقسیم می شود:

مرحله اول (قبل از بلوغ):

در این مرحله صفات ثانویه جنسی پدیدار می شود (پیدایش مو در صورت پسران و در ناحیه اندامهای تناسلی هر دو جنس و تغییر آهنگ صدا در پسران) ولی اعضاء تناسلی و تولید مثل هنوز به طور کامل رشد نکرده اند. تغییرات ناگهانی فرزندان برای خانواده ها جالب است ولی ممکن است پسرها از اینکه صدای آنها تغییر می کند احساس خوبی نداشته باشند و از اینکه دیگران نسبت به تغییرات آنها به صورت آشکار و واضح واکنش نشان می دهند احساس نارضایتی می کنند.

مرحله دوم (بلوغ جنسی):

 در این مرحله ضمن ادامه بروز صفات ثانویه جنسی ، سلولهای جنسی هم سر و کله اشان در بدن پیدا می شوند و اسپرم های زنده در ادرار پسران یافت می گردد . این دوره که سنین ۱۴-۱۳ سالگی را در بر می گیرد ، اواسط نوجوانی است.

مرحله سوم  (بعد از بلوغ):

 در این مرحله صفات ثانویه جنسی بصورت کامل ظاهر شده اند و عملکرد اعضاء تناسلی و تولید مثل کامل است. این دوره که سنین ۱۹-۱۵ سالگی را شامل می شود، اواخر نوجوانی است.

چنانچه روند بلوغ به صورت طبیعی اتفاق بیفتد جای نگرانی نیست و والدین می توانند پیش بینی های بهتری را در مورد زمان و عملکرد فرزند خود داشته باشند اما مشکلات رفتاری از آنجایی آغاز می شود که فرزند آنها درگیر “بلوغ زودرس” و یا “بلوغ دیررس” می شود.

لازم است تا ابتدا نظرات متخصصان این حوزه در خصوص شرایط جسمانی فرزندتان را مورد بررسی قرار دهید و مشخص کنید که آیا روند بلوغ به درستی صورت می گیرد یا خیر و سپس سایر مداخلات رفتاری در مورد این دوران بکار گرفته شود.

در ستون آتی به بلوغ زودرس خواهیم پرداخت.