نتیجه کنکور مرگ و زندگی نیست !

خانواده، فضایی برای رشد و بالندگی فرد است و سبک رفتاری در خانواده جزو موارد مهم در دوام و صمیمیت روابط بین اعضای خانواده است.

نوع نگرش والدین باعث دوری یا پیوند بین آنها با فرزندانشان می‌شود. دانش آموزانی که در حال ورود به دنیای جوانی هستند، با مسائل کشف نشده زیادی روبه‌رو هستند و علاوه بر تنش‌های درونی، درگیر کنکور و ورود به دانشگاه نیز می‌شوند.

آن دسته از دانش‌آموزانی که زمان زیادی را برای آماده شدن برای کنکور سپری کرده‌اند، دچار خستگی تحصیلی می‌شوند و نیاز به فضای آرام قبل از امتحان و حفظ آرامش پس از کنکور دارند. یکی از مواردی که باعث دوری فرد از خانواده می‌شود، نوع رفتاری است که والدین با آنها دارند. یکی از رفتارهایی که والدین از خودشان نشان می‌دهند «مقایسه کردن» است و در این فرآیند به فرزند خود کنایه می‌زنند و او را در زمینه نوع درس خواندن، نوع برخورد، نوع پوشش و … با بقیه مقایسه می‌کنند.

والدین در زمینه تحصیلی با استفاده از مقایسه کردن می‌خواهند فرزند خود را وادار به تلاش بیشتر کنند یا این‌که آرزوهای خود را در فرزندانشان جست‌وجو می‌کنند. در خوشبینانه‌ترین حالت معتقدند با این‌کار می‌خواهند الگویی را برای فرزند خود ایجاد کنند یا او را ترغیب کنند انگیزه بیشتری برای درس خواندن داشته باشد.

علاوه بر مقایسه، یکسری سوالات نیز وجود دارد که استرس فرد را افزایش می‌دهد؛ اولین سوالاتی که از یک دانش آموز کنکوری می‌شود این است که کنکور را چطور دادی؟ می‌خواهی چه رشته‌ای بخوانی؟ و می‌خواهی در آینده چه شغلی داشته باشی؟ اگر رشته مورد علاقه ات قبول نشدی، سال بعد کنکور شرکت می‌کنی؟

بزرگسالان و اطرافیان دانش آموز از این سوالات برای برقراری ارتباط استفاده می‌کنند، اما متوجه این مساله نیستند که این نوع ارتباط ممکن است باعث ایجاد رنجش و مشغولیت ذهنی در فرد شود.

با برگزاری کنکور، بخشی از استرس‌های دانش‌آموز کاهش می‌یابد، اما نگرانی بعدی در راه است و دانش‌آموز نگران است که رفتار خانواده‌اش پس از اعلام نتایج چگونه خواهد بود.اگر نتیجه او را با بقیه همسن‌ها یا افراد فامیل یا حتی خواهر و برادر بزرگ تر مقایسه کنند باعث ایجاد حس دوری و خشم و تنفر در او می‌شود و نوعی دل نگرانی را برای فرد به دنبال خواهد داشت.

تحقیر، سرزنش، مقایسه و سرکوب زدن می‌تواند باعث ایجاد احساس دلهره، خودکم بینی، بدخوابی، تنش‌های روزانه و خشم و پرخاشگری در دانش‌آموز شود. بنابراین والدین باید توجه داشته باشند در نوع کلام و بیان خود احتیاط کنند.همچنین در سبک زندگی لازم است به افراد آموزش دهیم تا عملکرد خود را با خودشان مقایسه کنند؛ از خودشان عقب نمانند و به جای خود تخریبی بتوانند عملکردشان را به اندازه توانایی‌شان ارائه دهند تا عزت نفس آنها صدمه نبیند و یادمان باشد نتیجه کنکور، مرگ و زندگی نیست.

دکتر مهرنوش دارینی

روان‌شناس و مشاور