درک متقابل و روزه داری

بسیاری از انسان‌ها در زندگی به دنبال آرامش هستند و خانواده‌ها نیز مایلند که فضای خانه توام با محبت و آرامش باشد. برای دستیابی به آرامش لازم است تا مهارت‌های فردی خود را بالا ببریم و در عین حال از مهارت‌های بین فردی نیز برخوردار باشیم.

یکی از مهارتهای ضروری توانایی «درک متقابل» است. درککردن باعث میشود تا یکدیگر را بهتر بپذیریم و میزان اعتراض هایمان نسبت به رفتارهای یکدیگر حالت منطقیتری به خود بگیرد و نهایتا باعث میشود تا میزان صمیمیت در خانواده و حتی جامعه افزایش یابد.

برای اینکه بتوانیم یکدیگر را درک کنیم لازم است تا بتوانیم خودمان را در شرایط طرف مقابلمان قرار دهیم و همچنین از قضاوتهای زودهنگام بپرهیزیم و در تعاملات خود از پیامهای غیرسرزنشی و توام با احترام استفاده کنیم.

اگر میخواهیم در خودمان تغییر ایجاد کنیم لازم است ابتدا خودمان را بشناسیم و از نیازها و خواستههای همسر و اعضای خانواده خود نیز آگاه شویم.

می توان گفت که یکی از مناسبترین زمانها برای خودسازی «ماه رمضان» است. در این ماه چون افراد روزه میگیرند، بنابراین فرصتی برایشان فراهم میشود تا در زمینه خوردن و آشامیدن خودکنترلی پیدا کنند و حتی مراقب باشند تا دروغ نگویند و غیبت نکنند و در کل، مراقب چشم، گوش، کلام و رفتار خود نیز باشند و تلاش میکنند تا رفتارهای انسانی داشته باشند. بنابراین فرصتی برای فرد فراهم میشود که علاوه بر استقامت در زمینه خوردن و آشامیدن، در مورد رفتارهایش «خودکنترلی» را تمرین کند.

علاوه بر خودکنترلی، فرد میتواند افکار خود را نیز کنترل کند و اقدام به شناسایی افکار غیرمنطقی و انتظارات غیرمعقول خود کند و برای مقابله با آنها دست بهکار شود. باید اشاره داشت که روزهدار بودن حقی را برای فرد ایجاد نمیکند که عصبانی و کجخلق باشد یا انتظار داشته باشد که همه اعضای خانواده فقط به او توجه کنند و لازم است تا فرد به روزه داشتن همسر خود و بقیه اعضای خانواده نیز توجه کند انتظار نداشته باشد که چون روزه است، باید فقط استراحت کند. ممکن است فرد انتظار داشته باشد که بهدلیل روزهداری، اعضای خانواده نباید هیچ انتظاری در زمینه همراهی و رسیدگی به فرزند یا توجه کردن از او داشته باشند.

تمرین درک متقابل برای حفظ آرامش خانواده ضروری است و در ماه رمضان علاوه بر بازسازی جسمی میتوانیم تفکر خود را نیز بازنگری کنیم، بنابراین باید در ابتدا فهرست باورهای غلط خود را یادداشت کنیم و میزان تاثیر آنها را در زندگی خود مورد بررسی قرار دهیم. باورهای غلط توانایی درک متقابل را کاهش میدهد و منجر به ایجاد تنش و اضطراب و استرس در زندگی میشود و نهایتا باعث میشود تا خانواده به سمت سردی عاطفی و دوری از یکدیگر حرکت کند.

پس از شناسایی افکار غیرمنطقی لازم است تا افکار و باورهای منطقی را جایگزین کنیم تا رفتار ما نیز بهدنبال تغییر افکارمان تغییر کند.

دکتر مهرنوش دارینی

روانشناس و مشاور